skip to Main Content
Dienstdoende verloskundige: 06 52 00 62 82

Omgaan met pijn

Bevallen doet pijn, daar kan niemand omheen. Maar elke bevalling is anders en hoeveel pijn je zult hebben en waar je die pijn precies voelt zal niemand kunnen voorspellen. Baringspijn is een unieke pijn; je hebt deze alleen als je bevalt. Het is een signaal dat het tijd is om hulp te zoeken en naar een plek te gaan waar je je veilig en rustig voelt.

Gelukkig zijn er allerlei manieren om de pijn te verzachten. Met en zonder medicijnen.

Kennis van het baringsproces kan al een hoop pijn reduceren. Dus boeken lezen over bevallen, een zwangerschapscursus volgen; al deze dingen dragen bij aan je kennis over hoe een normale bevalling verloopt en welke stadia je hebt tijdens je bevalling.

Je lichaam maakt tijdens de bevalling endorfinen aan, dit is een lichaamseigen pijnstilling. Hierdoor voel je minder pijn en raak je in een soort van trance. Als je erg gespannen en bang bent, maakt je lijf minder van deze stoffen aan. Het is dus erg belangrijk zo ontspannen mogelijk te blijven tijdens de bevalling.

Dingen waarop je zelf kan letten tijdens de bevalling:

  • Probeer je zo goed mogelijk te ontspannen!
  • Zorg voor afleiding, met name in de eerste fase van de ontsluiting.
  • Rust uit tussen de weeën.
  • Concentreer je op je ademhaling. De meeste ademhalingsoefeningen worden aangeleerd bij een zwangerschapscursus. Wij kunnen je hierin ook ondersteunen tijdens de bevalling.
  • Zorg ervoor dat je het lekker warm hebt. Warmte helpt om te ontspannen.
  • Wissel regelmatig van houding tijdens je bevalling.
  • Uit onderzoek is gebleken dat voortdurende ondersteuning van je partner (of bijvoorbeeld je moeder, zus of vriendin) de bevalling iets verkort en dat je minder kans hebt op een kunstverlossing. Ook zijn vrouwen na de bevalling tevredener over de bevalling.
  • In bad gaan of onder een warme douche doet je lijf ontspannen en hierdoor maak je meer endorfinen aan.

Ook kan je bij je bevalling gebruik maken van een TENS (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie). Een TENS is een apparaatje waarmee je jezelf kleine stroomstootjes geeft. Dit leidt de aandacht af van de pijn van de weeën. Je bedient het apparaatje zelf – wat je een gevoel van controle kan geven. Via elektrodes (draadjes die op je rug worden geplakt) gaan de stroomstootjes je lichaam in. Dat geeft een prikkelend of tintelend gevoel. De TENS kan je huren of kopen. Sommige verzekeraars vergoeden hem.

 

Medicamenteuze pijnstilling

Voor pijnbestrijding met medicijnen moet je naar het ziekenhuis en neemt de gynaecoloog de zorg voor de bevalling van ons over. De reden is dat je hartslag, bloeddruk en ademhaling moeten worden gecontroleerd bij toediening van medicijnen. Ook de conditie van jullie baby moet worden bewaakt (registratie van de hartslag via een cardiotocogram of CTG). De apparatuur daarvoor is alleen in het ziekenhuis beschikbaar.

In de ziekenhuizen in onze regio (Martini Ziekenhuis en UMCG in Groningen, WZA in Assen) kun je de volgende medicamenteuze pijnstillers te krijgen:

Ruggenprik (epidurale analgesie) (MZH/UMCG/WZA)

Een ruggenprik is een injectie in je onderrug met een combinatie van verdovende medicijnen. De anesthesioloog brengt onder plaatselijke verdoving onder in je rug een naald aan. Daarbij moet je je rug bol maken en zo stil mogelijk blijven liggen of zitten. Via de naald wordt een dun, soepel slangetje in je rug gebracht. De naald gaat er weer uit en het slangetje blijft zitten. Door dit slangetje krijg je tijdens de hele bevalling pijnstillende medicijnen toegediend. Na 15 minuten voel je de verdoving.

De voordelen van een ruggenprik

  • De meeste vrouwen voelen weinig pijn meer tijdens de weeën.
  • De ruggenprik werkt beter dan een injectie met pethidine of een pompje met Remifentanil.
  • Je wordt niet slaperig of suf van een ruggenprik en maakt de bevalling dus bewust mee.

De nadelen van een ruggenprik

  • Af en toe werkt een ruggenprik niet of onvoldoende. Hoe vaak dit voorkomt, is niet precies bekend (waarschijnlijk tussen de 5-10%). De ruggenprik wordt dan soms opnieuw geprikt.
  • Sommige vrouwen krijgen tijdens een ruggenprik jeuk. Dit heeft te maken met de samenstelling van de medicijnen.
  • Je kunt je bed niet uit, omdat je minder gevoel hebt in je benen. Dat komt langzaam weer terug als de toediening van medicijnen is stopgezet. Bij een lage dosering heb je meer gevoel in je benen en kun je soms staan en lopen.
  • Af en toe komt het voor dat vrouwen na een ruggenprik last hebben van hoofdpijn. Dat kan met medicijnen worden verholpen.

 

Pethidine (MZH en WZA)

Pethidine wordt toegediend via een injectie in je bil of bovenbeen. Pethidine lijkt op morfine. Je voelt de werking binnen een half uur en het werkt 2 tot 4 uur.

Voordelen van pethidine

  • Pethidine kan in elk ziekenhuis op elk tijdstip worden gegeven.
  • Ongeveer een op de drie vrouwen is tevreden over het pijnstillende effect.
  • Je kunt slaperig worden van pethidine. Dat kan prettig zijn als je moe bent van de weeën: dan kun je even uitrusten.

Nadelen van pethidine

  • Pethidine werkt minder snel dan Remifentanil, lachgas en een ruggenprik.
  • Twee van de drie vrouwen hebben toch nog (veel) pijn.
  • Je kunt misselijk, suf en slaperig worden. Het kan zijn dat je de geboorte daardoor minder bewust meemaakt.
  • Je kunt niet meer goed rondlopen. Door de sufheid kun je vallen.
  • Ook je kindje kan suf worden van pethidine. Daardoor kan het meer moeite hebben met ademhalen na de geboorte. Soms hebben baby’s een injectie nodig om weer goed te kunnen ademhalen.
  • Door de sufheid kan je baby soms minder goed de borst vinden en zuigen. Dit kan de borstvoeding bemoeilijken.

 

Remifentanil (WZA)

Remifentanil is een morfineachtige stof die wordt toegediend via een slangetje in de arm (infuus), dat vastzit aan een pompje. Je kunt zelf met een drukknop de hoeveelheid Remifentanil bepalen die je via het infuus krijgt. Het pompje is zo afgesteld dat je jezelf nooit te veel kunt geven.

Voordelen van Remifentanil

  • Remifentanil werkt snel, vaak al na een paar minuten.
  • Remifentanil kan tijdens alle fasen van de ontsluiting gegeven worden.
  • Remifentanil verdooft de pijn ongeveer even goed als pethidine.
  • Na de bevalling is Remifentanil vrij snel uit je bloed verdwenen.

Nadelen van Remifentanil

  • Remifentanil kan van invloed zijn op je ademhaling en op de hoeveelheid zuurstof in je bloed. Daarom moeten jij en je baby bij gebruik van dit middel continu zorgvuldig in de gaten worden gehouden.
  • Remifentanil verdooft de pijn minder goed dan een ruggenprik.
  • Je kunt niet meer goed rondlopen. Door de sufheid kun je vallen.
  • Welk effect Remifentanil op de borstvoeding heeft, is nog niet goed onderzocht.

 

Er zijn er allerlei manieren om beter om te gaan met pijn tijdens de bevalling. Of methoden die ervoor zorgen dat je minder pijn hebt. Bedenk wat het beste bij jou past. Bespreek het ook met je partner en met ons.

Vaak weet je niet van tevoren of je pijnbestrijding nodig hebt. Weet je dat al wel, bespreek het dan met ons.  Als je thuis of poliklinisch bevalt, kan tijdens de bevalling pas blijken dat je toch medicijnen tegen de pijn wilt of dat wij denken dat het beter voor je is. Uiteraard bespreken wij dit met jou en je partner.

Samen met jullie bepalen we wat het beste moment is om naar het ziekenhuis te gaan als we nog thuis zijn of wanneer we je overdragen aan de gynaecoloog of verloskundige als je al in het ziekenhuis bent.

Back To Top